درس خارج تفسیر حجت الاسلام والمسلمین خیاط (زیده عزه)
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ ...(28:برائت)
چند نکته: 1. فرق واژهی "نَجَس" با "نَجِس" این است که "نَجَس"، مصدر است و "نَجِس"، صفت؛ و از طرفی واژهی "نَجَس" که مصدر است، بر مشرکان حمل شده است. لذا طبق قاعده کلی ادبی، که برای مبالغه، مصدر را بر اسم ذات حمل میکنند؛ این تعبیر در آیه بیانگر مبالغه در نجاست مشرکان و عین پلیدی و نماد بتپرستی دانستن اینهاست. 2. لذا در این آیه شریفه، به دلیل تناسب حکم و موضوع، واژهی "نَجَس" دلالت بر نجاست باطنی و فکری و اعتقادی مشرکان داشته؛ از این رو بیان میکند: مشرکان، که نماد بت پرستیاند، زین پس حق ورود به مکه را که نماد پاکی و پایگاه توحید و خداپرستی است، ندارند. 3. واژهی "عَيْلَةً" به معنای "فقر و تنگدستى" است؛این قسمت از آیه یک حکم کلی را به تمام جوامع اسلامی صادر میکند: «انسان گاهی بر سر دو راهی قرار میگیرد؛ از سویی زندگی مرفّه مادی و خوشی و آرامش و از سوی دیگر، راه خدا که ممکن است در آن،سختی هم باشد.» در اینگونه مواقع به خاطر تعارض منافع، هرگز نباید حکم الهی را نادیده بگیرید. پس اگر حکم الهی به ترک معاشرت و رابطه با فلان جامعه است، بدانید حتماً از روی حکمت است و آن را مقدم بر منافع خود دانسته و ترک معاشرت کنید. خداوند از راهی دیگر،روزی شما را خواهد رساند.